Silikon Vadisine ve Teknoloji Dünyasına İçeriden Bir Bakış
kolai.com
Ana Sayfa
Yazı Ekle
Forumlar
Bilgi Bankası Kategorileri
Son Eklenen Bilgiler
Divan Edebiyatı
Osmanlıca Sözlük
Osmanlı Padişahları
Anadolu Beylikleri

Arama:
Bunlar da var
BİRİNCİ BALKAN SAVAŞI
CÜLUS BAHŞİŞİ
Yahya Kemal Beyatlı
Hafız-İmam Mahmud Efendi
İlk Devir Osmanlı Camileri
XV. Yüzyıl Ortalarından XVI. Yüzyıl Ortalarına Kadar Azaplar
Kütahya Alo (Ali) Paşa Camii
Çandarlı (Cendereli) Hanedanının Sona Erdirilmesi
Necmeddin Halil Onan
Bolulu İzzet Mehmet Paşa

Aradığınız soruların cevabını bulamadınız mı? Forumlarımızda sorun.

Coğrafya



Osmanlılarda coğrafyaya ait eserler yazılması XV. asrın ortalarından îtibaren fütuhatın iyice artmasiyle aşamalı olarak yayılmış ve XVI. asrın ortalarında epey mühim ve mükemmel eserler vücuda gelerek bu hızla XVII. yüzyıl son yarısına kadar gitmiştir. Fatih Sultan Mehmet Batlamyus'un coğrafyaya ait levhalarını inceleyerek bunların aslına mutabık bir tarzda tertibini emreylemiştir.

En eski Türkçe coğrafya kitabı Yazıcızâde Ahmed Bican Efendi tarafından 857 H. 1453 M. de Gelibolu da tercüme suretiyle vücuda getirilmiştir. Ahmed Bican Efendi bunu Kazvinî'nin Acaibü'l-Mahlukat isimli eserinden tercüme etmiştir. Ancak XVI. yüzyıl ortalarında Meşhur Pirî Reis, Kitab-ı bahriye'sini ve Seydi Ali Reis Muhit isimli büyük ve kıymetli eserlerini yazmışlardır. Bahriye kitabı orijinal bir coğrafya olup haritacılık itibarıyla de mühim bir ilerleme göstergesidir ve o tarihte Avrupa'daki haritaların en mükemmeli olduğunu uzmanlar söylüyorlar. Yine bu büyük denizcimizin Amerika'ya dair bir haritasıyla diğer iki haritası daha vardır. Bahriye kitabındaki haritalar XVI. asırdaki Akdeniz liman ve sahillerini şehir ve kasabalarını göstermek itibarıyla da çok kıymetlidir. Seydi Ali Reis'in vücuda getirdiği Muhit eseri de pek mühimdir; Pirî Reis'ten sonra Süveyş kaptanı olan Galatalı Seydi Ali Reis (vefatı 970 H. 1562 M.) Umman ve Hind Denizlerindeki seferleri neticesinde baş tarafı kozmografya ve bunun kurallarından ve diğer kısımları Kızıldeniz ile Aden ve Basra körfezleri ve Umman denizi ahvalinden bahseden bu mükemmel eserini vücuda getirmiştir. Muhit müstakil bir görüş mahsulü olmaktan ziyade daha evvel yazılmış olan Arapça eserlerden yararlanılarak meydana getirilmiş ve 10 bab üzerine tertip edilmiştir. Bu iki mühim eser Türklerin deniz seferlerini harita ile ilmî bir şekilde yaptıklarını göstermektedir.

Osmanlılarda Astronomi (ilm-i heyet) bilimi esaslı olarak Ali Kuşçu'nun Osmanlı'ya gelmesiyle başlar; bunun yetiştirmiş olduğu astronomlardan sonra gelenler aynı kuvvette yetişmemiş olduklarından bu ilim sönük olarak devam etmiştir. Bununla beraber XVI. yüzyılda astronomide ihtisası olan Sultan Selim muvakkiti Mustafa bin Ali ile Seydi Ali Reis gibi birkaç şahsiyyet yetişmiştir. Bunlardan muvakkit Mustafa Çelebi, 931 H. 1524 M. senesinde telif ettiği Âlamü'l-ibâd fî Ahbari'l-bilâd isimli eserini Sultan Süleyman'a takdim etmiştir. Muvakkit Mustafa Çelebi'nin bundan başka aynı mevzua dair 11 eseri daha vardır.SŞeydi Ali Reis'in yine Astronomiye ait 5 kısım ve 120 bab üzerine kaleme aldığı Mir'ât-ı kâinat adlı eseri de pek mühimdir. Şeydi Ali Reis'in yine bu ilimde başka eserleri de vardır.

Matrakçı Nasuh diye şöhret bulan Nasuhü's-Silahî'nin İstanbul'dan İran ve İrak'a kadar olan menzil ve konak yerlerini ve yol üzerindeki dağ ve şehirleri gösteren topografik bir nevi Anadolu atlası', bu XVI. yüzyılın orijinal eserlerindendir.

Bize her konuda çekinmeden yazabilirsiniz