Silikon Vadisine ve Teknoloji Dünyasına İçeriden Bir Bakış
kolai.com
Ana Sayfa
Yazı Ekle
Forumlar
Bilgi Bankası Kategorileri
Son Eklenen Bilgiler
Divan Edebiyatı
Osmanlıca Sözlük
Osmanlı Padişahları
Anadolu Beylikleri

Arama:
Bunlar da var
Şeyhî Sinan
Topkapı Sarayı - İstanbul Sarayı
Osmanlı Kültür ve Uygarlığı
Ebu İshak İsmail Efendi
Rübâi
MUHTASAR OSMANLI DEVLETI TARIHI
MUHTASAR OSMANLI DEVLETI TARIHI
Kumaş Cinsleri Hakkında Kısa Bilgiler
Fahriye
Kanuni Sultan Süleyman'ın Vefatı

Aradığınız soruların cevabını bulamadınız mı? Forumlarımızda sorun.

Dış ve İç Durumlar Sebebiyle Bütçe Açığı

Osmanlı Devleti'nin, her sene pâdişâhın huzuruyla gelir ve giderleri tetkik edilen bir bütçesi vardı. Bu hususu gösteren bir hayli defter arşivdeki maliye defterleri arasında görülmektedir. Kanunî Sultan Süleyman vefat ettiği zaman dış hazinenin gideri, gelirinden fazla idi; bu tarihten otuz sene sonraya kadar gelir ve gider arasında fark yüksek değildi. Yâni 972 H. - 1564 M. de nakit olarak hazine geliri 1830 yük ve gideri ise 1896 yük olup arada altmış altı yük bir açık vardı; 1000 H.-1592 M. de gelir vergisi 2934 vs gider ise 3600 yük ve 1006 H.-1597 M. de gelir 3000 yük ve masraf ise 9000 yük olup aradaki açık iç hazinenin yardımı ile kapatılmıştı; bu son açık İran ve Avusturya seferleri dolayısıyla yapılmış ve para ayarı da bozularak askerin isyanına sebep olmuştu; on altıncı yüzyıl sonuyla on yedinci yüzyıl başlarında yine harpler ve Anadolu'daki celâli şakavetleri yüzünden devlet geliri büsbütün azalmış ise de Zitvatoruk muahedesi ve Anadolu'nun Celâlilikten temizlenmesinden soma gelir ile gider arasındaki açıklık tedricen kapanmaya başlamış ve II. Mustafa'nın hükümdarlığına kadar sıkıntı çekilmemişti; fakat bu tarihten itibaren Mustafa'nın hal'i, II. Osman'ın cülusu, Lehistan seferi, Mustafa'nın ilkinci cülusu ve İran muharebesinin şiddetle devamı, Anadolu'daki asayişsizlik veIV. Murat'ın cülûsiyle beş senede dört defa saltanat değişimiü ve cülus bahşişi verilmesi ve Sultan Mustafa'nın validesinin oğlunu saltanatta bırakmak için iç hazineden sarfettirdiği külliyetli altınlar yüzünden iç ve dış hazine tam takır olmuştu; IV. Murat'ın cülusu esnasında hazinenin darlığı sebebiyle ocaklılar cülus bahşişi almayacaklarına dair söz verdikleri halde bir müddet sonra sözlerinden dönmeleri üzerine bazı tüccarlardan alınan ödünç para ile saraydaki eski gümüş ve altın eşyadan para kesilmek suretiyle cülus bahşişi verilebilmişti; dört defada verilen cülus bahşişi yekûnu bir milyar iki yüz milyon akçe yani on iki milyon kuruş tutuyordu.

Bize her konuda çekinmeden yazabilirsiniz