Silikon Vadisine ve Teknoloji Dünyasına İçeriden Bir Bakış
kolai.com
Ana Sayfa
Yazı Ekle
Forumlar
Bilgi Bankası Kategorileri
Son Eklenen Bilgiler
Divan Edebiyatı
Osmanlıca Sözlük
Osmanlı Padişahları
Anadolu Beylikleri

Arama:
Bunlar da var
Osmanlıların İlk Devirlerinde Yazılmış Olan Bazı Eserler
'Adalet sempozyumu ve Osmanlı adâleti'
Türk Mûsikîsi’nin Kısa bir Tarihçesi
III. Murat'ın Hükümdarlığı
ABDÜLHAMİT HANIN DEMİRYOLU SIRRI
Kütahya Meydan Camii - Arslan Bey Camisi
XVIII. Yüzyılda Çini Sanatı
Osmanlı Hükümdarlarının Tarikat Erbabına Hürmetleri
Kethüda yeri
Yavuz Sultân Selim

Aradığınız soruların cevabını bulamadınız mı? Forumlarımızda sorun.

Kim deli Sultan İbrahim mi

Tarihten bir yaprak
İrfan Özfatura
25 Ağustos 2004 Çarşamba irfan.ozfatura@tg.com.tr

Kendi dedesine sövmekten zevk alan bazı gafiller döner dolaşır Sultan İbrahim'e sataşırlar. Yok efendim İbrahim Han zincirlik deliymiş de yesin diye balıklara inci, mercan serpermiş de filan...

Balıkların inci mercan yediği nerde görülmüş; yok, zaten yemiyor diyorsanız bunda ne mahzur var? Havuzdan çıkarır kullanırsınız o kadar...
Aslını sorarsanız Şehzade İbrahim iyi yetişir ama kendini sultanlığa hazırlamaz. Zira onun 4. Murad gibi dirayetli maharetli bir kardeşi vardır ve ona hizmet etmeye bakar. Gelgelelim Murad Han genç yaşta vefat edince onu apar topar tahta çıkarmaya kalkarlar. İbrahim Han bir kere ağabeyinin öldüğüne inanmaz, onu 4. Murad'ın naaşına götürür hakikatle yüzleştirirler. Ağabeyinin cesedini görünce yükün omuzlarına çöktüğünü hisseder. Büyük bir teessürle "saltanat benim neyime. Karındaşım gibi olabilir miyim?" der.

Yaranamadığı beyler

Sultan İbrahim asırlık geleneğe rağmen o gece cülus merasimi yapmalarına izin vermez. Sabaha kadar Yasin-i şerif okur gözyaşlarıyla dua eder.
Bilirsiniz, 4. Murad, Atlas Okyanusu'ndan, Hint Okyanusu'na kadar titretmedik yürek bırakmayan çok müstesna bir sultandır. İşte bu yüzden Sultan İbrahim'i ağabeyisi ile kıyaslayanlar hata ederler. Ancak yeri ve zamanı geldiğinde aynı kanı taşıdığını, aynı tepkileri verdiğini görürler. Mesela, Osmanlı sarayında her melaneti işleyen Emir Güne adlı bir Şah daisini öldürtmekten çekinmez. Ardından işretçilere savaş açar, İstanbul'u sarhoştan meyhurdan temizler. İşte bu yüzden bir taraftan acemler, diğer yandan işretçiler hakkında olmadık hikayeler uydurur, akılları sıra onu gözden düşürürler.

Sultan İbrahim "işinin delisi"dir ve her uygulamayı yakından takip eder. Mesela, Bursa'da sebepsiz mesnetsiz bir kilise yıkıldığını öğrenince derhal Vezirazam Kara Mustafa Paşa'yı çağırır ve sorar:
- Bu karar kimden çıktı lala?
- Bursa kadısının takdiridir efendim.
- Nerden icap etmiş?
- Bir hatadır eylemiş.
- Divana haber vermiş midir?
- Maalesef Efendim.
- Cezası ne olsa gerektir?
- Azli elzemdir.
- Gereği yapılsın. Münasiptir.

Sultan İbrahim haktan adaletten taviz vermez. İcabında Rum'un, Ermeni'nin de hukukunu da gözetir kendi adamlarını cezalandırmaktan çekinmez.

Tebdil-i kıyafet gezer

Bir ara kıtlık pahalılık lafları alıp başını gider. Sultan derhal kıyafet değiştirip halkın arasına girer ve vaziyeti yakinen gözler. Ardından Veziriazamı çağırıp "İstanbul Efendisine (kadıya) ve Muhtesib Ağasına (Belediye başkanına) muhkem söyle, narh ahvaline ziyade tekayyüt (dikkat) etsinler. Gezsinler dolaşsınlar yoksa kendileri bilirler" der.
Osmanlı ordusu silbaştan toparlanır. Yine onun gibi "Deli" diye adlandırılan Kaptan-ı derya Deli Hüseyin Paşa, Azak ve Girit üzerine sefer açar, Hanya'yı fetheder.

Gelgelelim İbrahim Han'ı ciddiye almadığı dedikodular bitirir, onu tahttan indirir, boğarak şehid ederler.

Bize her konuda çekinmeden yazabilirsiniz