Silikon Vadisine ve Teknoloji Dünyasına İçeriden Bir Bakış
kolai.com
Ana Sayfa
Yazı Ekle
Forumlar
Bilgi Bankası Kategorileri
Son Eklenen Bilgiler
Divan Edebiyatı
Osmanlıca Sözlük
Osmanlı Padişahları
Anadolu Beylikleri

Arama:
Bunlar da var
Divan Edebiyatı Özellikleri
2. Abdülhamit Osmanlı'nın En İyi Padişahlarından
İngilizlerin tartıştığı mektup Osmanlı arşivinden çıktı
Mekke-i Mükerreme Emirliği
Osmanlı Gölge Oyunu Tekniği
XIV. Yüzyılın Son Yarısıyla XV. Yüzyılın İlk Yarısında Osmanlılardaki Edebî Akım
Bursa Yıldırım Beyazıt Camii
Sultan Murad'ın Şahsiyeti
I. Abdülhamid
Salankamin (Slankamen) Savaşı

Aradığınız soruların cevabını bulamadınız mı? Forumlarımızda sorun.

Lala Mehmet Paşa

XVII. asırda gelen Osmanlı vezir-i âzamlarının değerlilerinden mücahit, gayretli değerli bir vezirdir. Bosna'da Sokullu Mehmet Paşa'nın mensup bulunduğu Sokoloviç ailesinden ve Yayce kasabası ileri gelenlerinden birinin ve rivayete göre Sokullu'nun amcası oğlu veya yakın akrabası olup Enderuna alınarak yetişmiş ve şehzade lalalıklarında bulunması sebebiyle lala lakabıyla şöhret bulmuştur.

Enderunda Peşkir ağası iken büyük mirahorlukla bîrun hizmetine çıkmış ve 999 H. - 1591 M.'de yeniçeri ağası olmuştur. Bunun Ocak ağalığına kadar yeniçeri ağaları ancak Pâdişâhla beraber sefere giderlerken vezir-i âzam Sinan Paşa'nın Macaristan tarafına serdar tayin olunması üzerine 1007 H. - 1595 M.den itibaren yeniçeri ağalarının da vezir-i azamla birlikte sefere gitmeleri kanun olmuştur.

Lala Mehmet Paşa daha sonra Anadolu ve onu müteakip Eğri seferindeki hizmeti dolayısıyla Rumeli beylerbeyi olup bu Avusturya seferi esnasında uzun seneler hiç ayrılmadan hizmet etmiş ve Yemişçi Hasan Paşa'nın İstanbul'a dönüşünde Macaristan serdarı tayin edilmiş ve 1013 H. - 1604 M.'te Yavuz Ali Paşa'nın ölümü üzerine hudut ahvaline vukufu ve tecrübesi sebebiyle vezir-i âzam ve serdar-ı ekrem tayin edilmiştir.

Lala Mehmet Paşa, sadaretinin ilk senesinde Vaç, Peşte, ve Hatvan kalelerini zabtedip kış münasebetiyle mühim olan Estergon (Gran) kalesini ertesi seneye bırakıp 1014 H. - 1605 M.'te tekrar faaliyete geçerek Vişegrad, Vesprem ve daha bazı kaleleri aldıktan sonra Kanunî Sultan Süleyman tarafından zabtedilip sonra Avusturyalılara geçen mühim kalelerden Estergon'u otuz gün muhasaradan sonra zabtederek tarihte Estergon fatihi diye nam almış ve bu muvaffakiyetleriyle harbin Osmanlılar aleyhine olan gidişini lehine döndürmüştür.

Lala Mehmet Paşa'nın son başarıları neticesinde her iki tarafın daha evvelden beri yapmakta oldukları sulh sondajı imparatorun müracaatı üzerine filiyata dökülmüş ve bu sırada vezir-i âzam İstanbul'a davet edilmiş olduğundan ordu vekâletini Rumeli beylerbeyi Tiryaki Hasan Paşa'ya sulh ve sair hudut işlerini de Kuyucu Murat Paşa'ya bırakarak hareket etmiştir (1014 Zilhicce ve 1605 Nisan).

Lala Mehmet Paşa, İstanbul'a geldikten sonra, Sultan Ahmed, tecrübeli adamlarından olan kaptan-ı derya Derviş Paşa'nın telkini iie Lala Mehmet Paşa, İran seferine serdar tayin edilmiştir. Vezir-i âzam Avusturya işi henüz halledilmemiş olduğu için İran seferine gitmesinin doğru olmadığını arzetmiş ise de pâdişâhın kendisini ölümle tehdit etmesi üzerine kaderinden felç gelerek bir kaç gün sonra vefat etmiş ve cesedi Eyüp'te Sokullu Türbesi'nin dışındaki mezarlığa kapının sağ tarafına defnedilmiştir (1015 Muharrem ve 1606 Mayıs).

Şair Kisbî'nin:
Aceme gitmeğe memur idi tarih oldu
Ademe gitti meded hay Muhammed Paşa beyti vefatına tarihdir.

Lala Mehmet Paşa tedbirli, tecrübeli, vakar sahibi orduda kendisini sevdirmiş, hudut ahvaline vakıf değerli bir vezirdi; sadareti iki sene kadar olup I. Ahmet'in bu zat hakkındaki muamelesi kıymet takdir etmediğini gösterir. Lala Mehmet Paşa'nın ölümü üzerine mevcut parasının ordu ihtiyacına sarfedilip geriye kalan mallarının yetim kalan çocuklarına verilmesine müsaade edildi ise de yerine gelen vezir-i âzam Derviş Paşa bu mallara da el koyarak merhumun aile ve çocuklarını çırılçıplak bırakmıştır.

Lala Mehmet Paşa, Erdel (Transilvanya) işini hal ile Avusturyalılara karşı Erdel beylerinden Buçkay'ı Erdel kralı ilân edip ona Peşte sahrasında ve kendi huzurunda merasimle kırallık tacı giydirmiştir.

Bize her konuda çekinmeden yazabilirsiniz