Silikon Vadisine ve Teknoloji Dünyasına İçeriden Bir Bakış
kolai.com
Ana Sayfa
Yazı Ekle
Forumlar
Bilgi Bankası Kategorileri
Son Eklenen Bilgiler
Divan Edebiyatı
Osmanlıca Sözlük
Osmanlı Padişahları
Anadolu Beylikleri

Arama:
Bunlar da var
İbşir Mustafa Paşa
Tersane Ricali
Anadolu Beylikleri Karamanoğulları Beyliği
Karagöz - Hacivat
31 Mart Hadisesi’nin Içyüzü
Osmanlı Devleti'nde Ticarî Yerler ve Kurumlar
Köroğlu Şiirleri - Mert dayanir namert kacar
Köse Bahir Mustafa Paşa
Topkapı Sarayı - İstanbul Sarayı
Ahmed Reşîd Rey

Aradığınız soruların cevabını bulamadınız mı? Forumlarımızda sorun.

Mehmet Vehbi Hoca , 23 Nisan

Mehmet Vehbi Hoca ve 23 Nisan

Her yıl büyük bir coşku ile kutladığımız 23 nisan ulusal Egemenlik ve çocuk bayramı'nın 23 nisan 1921 yılında nasıl kabul edildiğine dair , bazı gazeteci ve aydınlarımız! bayram'a bir kaç gün kala kendi köşelerinden Meclis tutanaklarından bazı mebusların (özellikle Vehbi Hoca’nın ) görüşlerinden işlerine gelen bir kaç satır alıntı yaparak konu ile ilgili eksik yada yanlış bilgiler vermektedirler,yada kasıtlı olarak olayı saptırmaktadırlar.

Sanki Konya mebusu Vehbi Efendi ulusal egemenlik ve çocuk bayramına karşıymış gibi gösterilmektedir ki bu doğru değildir.Konuşmasında Vehbi Efendi ;göstermelik yapılacak gösterilere karşıdır. çünkü yıl daha 1921 ! ve Savaş devam etmekte , yani zafer daha kazanılmamış.Ayrıca bir Din adamı olan Vehbi Efendi , milletin mücadeleye olan inancını yükseltmek gerekildiğini belirtmiştir. çünkü daha savaş devam etmektedir , Vehbi Efendi yine konuşmasının devamında asıl bayramın Izmir'e varıldıktan sonra yani Izmir kurtarıldıktan kesin zafer kazanıldıktan sonra kutlanması gerektiğini söyler.Yani Vehbi Hoca’nın düşüncelerini o günün şartlarına göre değerlendirmek daha dogru olur.

Kuvay-i Milliyeci olan Mehmet Vehbi Efendi Milli Mücadeleye ve Cumhuriyetin kuruluşuna çok katkısı olan Kahraman din ve siyaset adamlarımızdandır.Vehbi Hoca Son Osmanlı Mebusan Meclisine Konya'dan mebus seçilmişti.Bu Meclisin başkan vekilliğini yapmıştır.Bu görevdeki himmeti önemlidir.Misak-ı Milli'nin bu Meclisce kabulünde şahsi otoritesiyle rol oynamıştır.Milli Mücadeleyi desteklemesi için Meclis tarafindan Padişah'a gönderilen üç kisilik heyette Vehbi Hoca'da bulunmuştur.Bu Meclisin İngilizler tarafından basılıp dağıtılmasından sonra Ankara'da ilk büyük Millet Meclisine en erken katılanlardan birisi olmuştur. İstanbul hükümetiyle Anadolu'nun bağlantısı kesildiğinde Konya Müdafaa-i Hukukun başında bulunuyordu.Bu sırada Valinin Konya'yı terk etmesi üzerine, Müdafaa-i Hukuk adına Konya Valiliğini üzerine almıştır.(Bunun benzeri tarihimizde yoktur). İlk şeriye vekillerinden oldu.Konya'nın Milli Mücadeleye maddi ve manevi büyük katkısını sağlamış olanların başında gelir.İlk anayasayı hazırlayanların arasında bulunmuştur.Meclis'te mütedil sağkanadın taabi başkanı olarak Milli devletin kuruluşunda önemli hizmetleri olmuştur. Meclis tarafindan umur-u şeriye vekaletine seçilmiştir.Bu görevde iken saltanatın ilgasına dair şeri fetvayı veren ve bunu meclis huzurunda okuyup kabul ettiren de Mehmet Vehbi Hoca idi.Mehmet Vehbi Hoca Cumhuriyet doneminde Kuran-ı Kerim'in ilk Türkçe Meali ve tefsirini yazmıştır.Günümüzde onun hakkında köşelerinden asılsız yazılar yazan sözde aydınlardan daha aydın bir din ve siyaset adamıdır.Türkçe Kuran-ı Kerim tefsirine 1912 yılında yazmaya başlamıştır çünkü o Milliyetci vatansever Kuvay-ı Milliyeci gerçek bir din ve siyaset adamıdır. Siyasetten çekilince Konya'da bir çeşit inziva hayatı yaşamıştır. Atatürk'ün emri ile Ali Gâv (Mahmudiye) Medresesi ve bahçesi kendisine yazlık ikâmetgâh olarak tahsis edilmiştir.

Iste Vehbi Efendi'nin 23 Nisan 1921 yılındaki TBBM'deki konuşmasının tam metni :

Konya Mebusu Vehbi Efendi :

"Efendim Gaye-i Millimizin husulüne mukaddime addolunan bugün hakikaten bizim milletimiz için bir mübeccel gün olacaktır.. (insallah sedaları)
Fakat hakiki gayemize vasıl olduğumuz düsmanlarımıza tamamen kuvvetimizi gosterip bilhassa Izmir'e o mübarek bayrağımızı diktiğimiz günde (o da baska birgün sedaları) , (Bursa'ya sesleri).Izmir’e vardıktan sonra hepsi onların içine dahildir.Efendiler bu gibi bayramlar milletin kalbinden doğar.Zahirde nümayisle bayram olmaz.Ve zahirde nümayisle milletin kuvve-i maneviyesini teyit etmek , takviye etmek istersek efendiler,bunlar arizidir.Bunlara takviye olunmaz.Rica ederim.Icinizde bir tane Hiristiyan yoktur.Ezan-ı Muhammedi okunuyor da katiyen mubalat etmiyoruz.Eğer milletin kuvvetini tezyid etmek ,itikadini yükseltmek istersek milleti itikat noktasından yukarı kaldırmak çaresine bakalım.Nasıl başka;Bu gibi nümayişlere itibar olunmaz ve bu babta yapılacak bir şey yoktur.Milletimiz gayei milliyesini tamamıyle istihsal ettiği gün kalbinde hakiki bir bayram yaşatır.Her ferdin kalbinde bugün bayramdır.Rica ederim boyle kanuna ne ihtiyac vardır.Efendiler bayram ,nümayiş bir şey yapmaz.Soyliyeceğim budur Efendiler."

Açıklaması :

"Efendim Gaye-i Millimizin husulüne mukaddime addolunan bugün hakikaten bizim milletimiz için bir mübeccel gün olacaktır.. (insallah sedaları)

Milli gayemize ulaşmak için bugün hakikaten bir ayrıcalık olacaktır.


Fakat hakiki gayemize vasıl olduğumuz düsmanlarımıza tamamen kuvvetimizi gosterip bilhassa Izmir'e o mübarek bayrağımızı diktiğimiz günde (o da baska birgün sedaları) , (Bursa'ya sesleri).Izmir’e vardıktan sonra hepsi onların içine dahildir.

Vehbi Efendi burada gayemize ulastıktan sonra yani savaşı kazandıktan ve Izmir'e mübarek bayrağımızı diktikten sonra asıl bayramın olacağını belirtiyor..

Efendiler bu gibi bayramlar milletin kalbinden doğar.Zahirde nümayisle bayram olmaz.Ve zahirde nümayisle milletin kuvve-i maneviyesini teyit etmek , takviye etmek istersek efendiler,bunlar arizidir.Bunlara takviye olunmaz.

Milletin manevi kuvvetini yükseltmek istiyorsak ,bu milletin kalbinden doğar .Göstermelik gösterişe ve kutlamalarla manevi kuvvetimiz yükseltilmez demektedir.

Rica ederim.Icinizde bir tane Hiristiyan yoktur.Ezan-ı Muhammedi okunuyor da katiyen mubalat etmiyoruz.Eğer milletin kuvvetini tezyid etmek ,itikadini yükseltmek istersek milleti itikat noktasından yukarı kaldırmak çaresine bakalım.Nasıl başka;Bu gibi nümayişlere itibar olunmaz ve bu babta yapılacak bir şey yoktur.

Rica ederim içinizde bir tane hiristiyan yoktur.Ezan-ı Muhammed okunuyor da dikkat etmiyoruz.Milletin moralini kuvvetini yükseltmek istiyorsak inançla yükseltelim , bunun çaresine bakalım.Gösterilerle olmaz.( çünkü savaş daha devam etmekte , o açıdan soylüyor)

Milletimiz gayei milliyesini tamamıyle istihsal ettiği gün kalbinde hakiki bir bayram yaşatır.Her ferdin kalbinde bugün bayramdır.Rica ederim boyle kanuna ne ihtiyac vardır.Efendiler bayram ,nümayiş bir şey yapmaz.Soyliyeceğim budur Efendiler."

Milletimiz milli gayesine (zafer kazanıldığı gün) ulaştığı gün hakiki bayramı kalbinde yaşatır.Her ferdin kalbinde bugün bayramdır.Gösteri ile manevi kuvvetimiz artmaz ,bu maksatla kanuna ne ihtiyaç var.

Gorüldüğü gibi Vehbi Efendi savaş ortamında olunduğu sırada göstermelik gösteriler , yerine milletimizin ulusal kurtuluşumuza olan inancının inançla yükseltilmesi gerektiğini belirtmektedir.23 Nisan gorüşmeleri 1921 yılında yapılıyor , yani daha zafer kazanılmamış ,Cumhuriyet ilan edilmemiştir. Vehbi Hoca’nın düsüncelerini o günün şartlarına göre değerlendirmek daha doğru olur.Zafer sonrası Cumhuriyet döneminde böyle bir kanun gorüşülse belkide farklı görüş belirtecekti.


kaynaklar:
TBBM zabitlari
Milli mucadele'de ilk mucahitler (S.irmak)
Konya Kuvay-i milliyecileri (A.Atalay)
Kurtulusun manevi Mimarlari (C.kutay)

Bu sayfayı düzenle

Bize her konuda çekinmeden yazabilirsiniz