Ana Sayfa
Yazı Ekle
Forumlar
Bilgi Bankası Kategorileri
Son Eklenen Bilgiler
Divan Edebiyatı
Osmanlıca Sözlük
Osmanlı Padişahları
Anadolu Beylikleri

Arama:
Bunlar da var
Kalaylıkoz Ahmet Paşa
Beylerbeyleri ve Sancakbeyleri
Rasıh
İbrahim Paşa
Cerahur veya Serahurlar
Vilâyet İdarelerinin Zaafa Uğramasının Sebebleri
PAPA'lar ve AYASOFYA
Adalet ve uzun ömür
Tuzbaba Camii ve Türbesi
Bursa Ulu Cami

Aradığınız soruların cevabını bulamadınız mı? Forumlarımızda sorun.

Moralı Enişte Hasan Paşa

Moralı olup enderundan yetişmiş, IV. Mehmet zamanında silahdar olmuş, II. Süleyman'ın cülusu üzerine 6 Muharrem 1099-12 Kasım 1688'de Mısır valiliği ile saraydan çıkarılıp az sonra IV. Mehmet'in kızı Hatice Sultan ile evlenmiştir.

Daha sonra Sakız muhafızlığına tâyin olunan Hasan Paşa zamanında muharebe dolayısıyla ada, Venediklilerin hücumuna uğradığından, müdafaadan âciz kalan muhafız paşa teslim olmak suretiyle Sakız'ı Venediklilere teslim etmeye mecbur olmuştur. Bu vaziyet üzerine Edirne'ye getirilen Hasan Paşa kapı arasında hapsedilip iyice eziyet gördükten sonra 1106 Cemaziyelevvel - 1694 Aralık'ta affolunarak Azak kalesi muhafızlığına gönderilmiştir.

Bu sırada II. Ahmet'in yerine geçen II. Mustafa, eniştesi olması sebebiyle Hasan Paşa'yı rikâb-ı hümâyun kaymakamlığına tâyin etmiş ve az sonra Halep valisi yapmış ise de, İstanbul kaymakamlığına nakleylemiş ve arkasından da tekrar rikâb-ı hümâyun kaymakamı yapmıştır.

Enişte Hasan Paşa, Karlofça antlaşması yapılırken orduda bulunmuş ve daha sonra da diğer vazifeleri müteakip İstanbul'da zevcesi Sultan ile birlikte Bab-ı hümâyun karşısındaki Kaya Sultan kızı Fatma Hanım Sultan sarayında misafir bulunduğu sırada III. Ahmet tarafından saraya davet olunarak Kavanoz Ahmet Paşa yerine sadrâzam olmuştur (8 Receb 1115-17 Kasım 1703).

Hasan Paşa'nın sadereti Edirne vakasından sonraki karışıklığın devam ettiği zamana rasladı. Kendisi, tedbirli ve işbilir, kurnaz bir vezirdi, 11 ay devam eden sadaretinde epey temizlik yaparak hükümette istikrarı yeniden temin etti.

Hasan Paşa, kızlar ağası Abdurrahman Ağa'nın yerine pâdişâh tarafından validesinin baş ağası uzun Süleyman Ağa'nın tâyin edileceğini haber aldığından bu tâyini önlemek istedi. Çünkü Süleyman ağa daha kızlar ağası olmadan pâdişâh üzerinde etkili olarak vezir-i âzamın işlerini bozmakta idi. Hasan Paşa, onun yerine hazinedar Mehmed Ağa'yı uygun gördü ise de, Süleyman Ağa'nın nüfuzundan korkan Mehmed Ağa, sadakat yüzünden keyfiyeti Süleyman Ağa'ya söylediğinden, Uzun Süleyman ağa vezir-i âzam aleyhinde pâdişâha telkin yapmaya başladı.

III. Ahmet, vezir-i âzamın bir kısım işlerinin gareze dayalı olduğunu öğrenmiş olup kızlar ağası olan Uzun Süleyman Ağa'nın telkinleri de bunu arttırınca değiştirilmesine karar verdi ve kızlar ağasının tavsiyesiyle yerine Kandiye muhafızı Kalaylıkoz Ahmet Paşa'yı getirtmeyi uygun görüp becerikliliğine güvendiği kayıkçı İbrahim adında birisini gizlice Kandiye'ye gönderip İstanbul'a davet etti; Ahmet Paşa geldiği gibi, Hasan Paşa'yı azlederek Kalaylıkoz'u vezir-i âzam yaptı (28 Cemaziyelevvel 1116 ve 28 Eylül 1704).

Enişte Hasan Paşa, azlini müteakip zevcesi Hatice Sultan'la beraber bir müddet İzmit'te oturup 17 Cemaziyelâhır -16 Eylül 1707 de Mısır valiliğine tâyinle zevcesi sultan İstanbul'a getirtildi.

Hasan Paşa daha sonra, yani 21 Şaban 1121-26 Ekim 1709 da Trablusşam valiliğine tâyin olunarak 1123 Zilhicce -1712 Ocak'ta Ruslarla muharebe dolayısıyla Anadolu'dan sefere asker sürmeye ve eşkiya teftişi üzerine memur edildi 4. 1124 Rebiülevvel - 1712 Nisan'da Anadolu valiliğine tâyin olunan Hasan Paşa, aynı sene 23 Şevval - 23 Kasım'da merkezi Urfa olan Rakka eyaletine naklolundu.

Hasan Paşa, 1125 Rebiülâhır -1713 Mayısta orada vefat etti. Hâdikatü'l-Vüzera zeyli, Enişte Hasan Paşa'yı âkil ve kâmil bir vezir olarak kaydetmekte olup vefatında 60 yaşlarına yakındı. Enderun tarihi de malûmatlı, cesur, tedbirli ve cömerd olduğunu yazıyor. Müverrih Naima da Edirne vakasına dair kaleme almış olduğu risalesinde medh ve senasında bulunuyor.

Üsküdar'da Doğancılar'daki Nasuhî Tekkesi'ni Enişte Hasan Paşa yaptırmış olup Tekke'nin dışında tramvay yolu üzerindeki çeşme de kendisine aittir. Bunlardan başka Antakya'da Bakras civarında Karamorta'daki cami, imaret ve hanı da Hasan Paşa yaptırmıştır.

Bize her konuda çekinmeden yazabilirsiniz