Silikon Vadisine ve Teknoloji Dünyasına İçeriden Bir Bakış
kolai.com
Ana Sayfa
Yazı Ekle
Forumlar
Bilgi Bankası Kategorileri
Son Eklenen Bilgiler
Divan Edebiyatı
Osmanlıca Sözlük
Osmanlı Padişahları
Anadolu Beylikleri

Arama:
Bunlar da var
Padişahların Vezirleri
Filistin'e 1 Milyon Dolar
OSMANLILARDA EGITIM VE ÖGRETIM
Sarıkamış faciası... Ağaç dallarındaki iskeletler!
Kayı Boyu ve Osmanlı Ailesi
Yıldırım Bayezid'in Hükümdarlığı
Osmanlı Madeni Paralarında Düzeltmeler
Hacı Halil Paşa
Otlukbeli Savaşı
Karagöz - Hacivat

Aradığınız soruların cevabını bulamadınız mı? Forumlarımızda sorun.

Ocağın büyük ağaları

Yeniçeri ocağında en büyük kumandan yeniçeri ağası olup bundan sonra büyük ağa olarak sırasıyla sekban başı, kul kethüdası,
zağarcı başı, samsoncu başı, turnacı başı, hasekiler, başçavuş, muhzırbaşı, kethüda yeri vardı. Yeniçeri ocağı kâtibi büyük ve itibarlı ocak erkânındandı.
Yeniçeri ve acemi ocaklarının bütün ahvalinden yeniçeri ağası sorumluydu. Kanunî zamanına kadar yevmiyesi 400 iken sonra 500'e çıkmıştır; bunun başkanlığı altında ağa divanı denilen bir heyet toplanıp ocağı ilgilendiren işlere bakardı. Derecesi bir tuğlu sancakbeyi derecesi idi.

Sekban başı, 34 orta yani bölükten teşekkül etmiş olan atlı ve yaya sekban bölüklerinin kumandanı olup derecesi yeniçeri ağasından sonra gelirdi; ağa bir yere giderse sekban başı ona vekâlet ederdi; bunun da derecesi bir tuğlu idi.

Kul kethüdası veya kethüda bey ocakta nüfuzu en çok olan kumandandı. Yeniçerilerle en çok bu temas eder ve harp zamanında tertibat bunun vasıtasıyla yapılırdı. Kul kethüdası ağa bölükleri teşkiline kadar baş yaya başının odasında otururken ağa bölüklerinin teşkili üzerine bunlardan 1. bölüğün odası kethüda odası olmuştur. Kethüda bey ağa divanının azasındandı.

Zağarcı başı, cemâat ortalarından 64. orta kumandanı ve ağa divanı azasındandı; bunun ortası hem yaya bem atlı idi: yine ağa divanı azasından olan samsoncu başı, cemaat ortalarından 71. ortanın çorbacısı yani bölük kumandanı olup ortası, rivayete göre Fatih Sultan Mehmed zamanında teşkil edilmiştir.

Büyük ocak ağalarından olan turnacı başı cemaat ortalarından 68. ortanın kumandanı bulunuyordu; rivayete göre turnacı başılık Yıldırım Bayezid zamanında kurulmuştur. Turnacı başı terfi ederse samsoncu başılığa geçerdi.

Yeniçeri ocağı cemaat ortalarından olan 14, 49, 66, 67. ortalara hasekiler denilip her bir ortanın ayrı ayrı birer kumandanı olup bunlar da yeniçeri ocağının büyük ağalarındandı. Ağa bölüklerinden 5. bölük kumandanı olan başçavuş, nüfuzu itibarıyla kul kethüdasından sonra gelip bütün ocağın başçavuşu idi.

Ağa bölükleri ile beraber yeniçeri ocağı muhzırlığı da kurulmuştur. Ocak muhzırı, ağa bölüklerinden hangi bölüğün kumandanı ise o bölüğe muhzır ağa bölüğü denilmiştir. Muhzır ağa maiyyeti bölüğüyle beraber gerek seferde ve gerek hazarda Vezir-i âzam kapısında yani Bâb-ı âlîde bulunup Divan-ı hümâyun ve Paşa kapısından ocağa ait işleri takip eder ve neticeden yeniçeri ağasını haberdar eylerdi; vezir-i âzam İstanbul'da kol gezerken muhzır ağa da bir kısım maiyyetiyle onun maiyyetinde bulunurdu.

Ocak ağalıklarından birisi de kethüda yeri denilen ağalık olup ağa bölüklerinin kurulmasından sonra meydana çıkmıştı; kethüda yerinin belirli bir bölüğü yoktu; II. Bayezid zamanında l kethüdası sefere gönderildiğinden onun yerine bu isimle bir vekillik kurulmuş edilmiş ve sonradan kaldırılmayarak kalmıştır.

Cemâat ortalarından 60, 61, 62, 63. ortalara solak ortası denilip bunların dört yaya başı ile dört kethüdası hükümdarın muhafızlığını yaptıkları için itibarlı ağalardandı. Yeniçeri ocağında ağa imamı veya ocak imamı denilen zat da ağa bölüklerinden birinin kumandanı olup ocak imamı yeniçeri ocağı efradı içinden medrese dersi görüp icazet alanlar arasından tayin edilirdi.

Bize her konuda çekinmeden yazabilirsiniz