Silikon Vadisine ve Teknoloji Dünyasına İçeriden Bir Bakış
kolai.com
Ana Sayfa
Yazı Ekle
Forumlar
Bilgi Bankası Kategorileri
Son Eklenen Bilgiler
Divan Edebiyatı
Osmanlıca Sözlük
Osmanlı Padişahları
Anadolu Beylikleri

Arama:
Bunlar da var
Ahmet Hamdi Tanpınar
Kara Ahmet Paşa
Yusuf Ziya Ortaç
Nâilî'nin bir Gazeli
IV. Mustafa'nın Padişahlığı
Bunları Biliyor muydunuz
Avrupa Siyaseti
XVI. Yüzyılın İkinci Yarısıyla XVII. Yüzyılın Mimarları
Hacı Tiryaki Mehmet Paşa
I. Mahmut'un Hususiyetleri

Aradığınız soruların cevabını bulamadınız mı? Forumlarımızda sorun.

Osmanlı’da Kadın Askerler (2)

Sayfadaki Başlıklar


Kadın Askerler ve Kadınları Çalıştırma Cemiyeti (2)
Kimsesiz çocuklara yardım
Ve Osmanlı Ordusunda Kadın Taburu Kuruluyor
Kadın askerlerde maaş alacak ama !
Ve tabur dağılıyor

Kadın Askerler ve Kadınları Çalıştırma Cemiyeti (2)


Kimsesiz çocuklara yardım

Cemiyetin bir başka faaliyet alanı da savaş ve özellikle de Ermeni tehciri nedeniyle kimsesiz kalmış olan küçük çocuklara yardım elini uzatmasıydı. Anadolu'dan getirilen binlerce kimsesiz çocuk Kadınları Çalıştırma Cemiyeti aracılığıyla gözetim altına alındı. Bu çocuklar geçici bir süre cemiyetin şubelerinde barındırıldıktan sonra, İstanbul ve civarında yaşayan çeşitli ailelerin yanına yerleştirildiler.

Kadınları Çalıştırma Cemiyeti, II. Meşrutiyet döneminde uzun süren savaşlar nedeniyle, çalışmak zorunda kalan Müslüman Osmanlı kadınlarına iş bulmak amacıyla kurulmuştu. Ancak, Birinci Dünya Savaşı Müslüman Osmanlı toplumunun bazı kesimlerinde öylesine derin yaralar açmıştı ki, sorunlar bu kesime mensup kadınlara çalışacakları birer münasip iş bulmakla bile çözülecek gibi değildi. Bırakın kendilerine yeterli gelir sağlayacak birer iş bulup çalışmayı, bazı Müslüman kadınların kalacak yeri, giyecek kıyafeti, yiyecek yemeği bile yoktu.

Kadınları Çalıştırma Cemiyeti'nin yaptığı bütün üretim orduyla bağlantılıydı; yani buradaki 2.500 kadının büyük bir bölümü ordunun ihaleleri için hazırlanmakta olan askeri ihtiyaçları karşılamak üzere orada bulunmaktaydı. Kimisi matara, kimisi askerin ayağına çarık yapmakta, kimisi elbise dikmekte, kimisi askerler için iç çamaşırı hazırlamakta ve kimisi de makine olmadığından elle askerler için yün kışlık yelekler örmekteydi.


Ve Osmanlı Ordusunda Kadın Taburu Kuruluyor

Kadınları Çalıştırma Cemiyeti'nin geliştirmiş olduğu en ilginç uygulama Osmanlı ordusu bünyesinde yer alan amele taburları arasında, deneme mahiyetinde bir de kadın amele taburu kurulması fikrini ortaya atmak olmuştur. Hem başkumandan vekili ve harbiye nazırı, hem de Kadınları Çalıştırma Cemiyeti'nin başkanı olan Enver Paşa, ortaya atılan bu fikri hemen benimsemişti.

Ama yinede bir problem vardı. O da bu kadın askerleri kim eğitecekti. Soruna çok basit bir çözüm bulunur: Osmanlı ordusundan emekli edilmiş, ama harbiye sınıfına mensup olmayan, yaşlı ancak asker olarak çok disiplinli bir subay bulup, kadınların başına koymak; onun altına, Kadınları Çalıştırma Cemiyeti'nin yapacağı imtihanlar sonucunda birtakım eğitimli kadınları "kâtibe" ve "memure" sıfatıyla üst rütbeli subaylar olarak belirlemek; onların altındaki işçiler arasından da Osmanlı Ordusu'nun diğer birimlerinde de olduğu gibi erbaş olarak onbaşılar ve çavuşlar seçmek.


Kadın askerlerde maaş alacak ama !

İkinci olarak, tabura katılacak kadın işçilerin gönüllü olarak kaydedilmesine karar verilir, ama kâtibe ve memureler Kadınları Çalıştırma Cemiyeti tarafından seçilecektir. Üçüncüsü ve en ilginci, tabura kaydedilmek için bir kadının kucakta çocuğunun olmaması gerekmektedir; ama bu hiç çocuğunun olmayacağı anlamına gelmemektedir. Kadının orduya katılabilmesi için, çocuğunun olması durumunda, çocuğunu da yanında getirmesi kabul edilmiştir. Kadınların aşılarının tamam olması, kalıcı ve bulaşıcı bir hastalığının olmaması, gücü kuvveti yerinde ve 18-40 yaş arasında olması gereklidir. Dördüncüsü, bu kadınlar Osmanlı ordusundaki herhangi bir asker gibi yedirilecek, içirilecek, donatılacak, barındırılacaklar ve bunun yanı sıra çalıştıklarının karşısında ücret kazanacaklardır.

23 Ağustos 1917 tarihine kadar, 149 kadın işçi kayıt yaptırdı. Kayıtlar tamamlandığında, 30 tanesi nakliye işleri ve 270 tanesi de yol yapımı, siper kazılması, ziraat gibi çeşitli diğer işlerde çalıştırılmak üzere, toplam 300 kadın işçi Kadın İşçi Taburu'na kayıt yaptırmıştı. Tabura kesin kayıt için çağrılar 26 Eylül 1917 günü gündelik gazetelerle Osmanlı kamuoyuna duyurulmuştu. Ekim ayı içerisinde de Kadınları Çalıştırma Cemiyeti aracılığı ile kâtibe ve memurelerin kayıt ve sınav işlemlerine başlanmış, başarılı görülen kadın adayların kayıtları da 20 Ekim 1917 tarihinden itibaren yapılmaya başlanmıştı. Tabura tayin edilen kâtibe ve memureler 12 Kasım 1917 tarihinde Birinci Ordu Erkân-ı Harbiye İkinci Şubesi'nde Binbaşı Ziya Bey başkanlığında oluşturulan bir heyet tarafından 15 Kasım 1917 günü sınava alınmıştı. Bu sınavda da başarılı görülen kadın kâtibe ve memurelerin kesin kayıtları ve memuriyetlerine atanmaları 25 Kasım 1917 günü gerçekleşmişti.


Ve tabur dağılıyor

Cemiyetin 8 Haziran 1918 tarihli başarısız ikinci kongre denemesinden sonra dağılma sürecine girmesi, Enver Paşa'nın 2 Kasım 1918 günü bir Alman denizaltısıyla yurtdışına kaçmasıyla daha da hızlanınca, gelişen olaylar Enver Paşa'nın bu "şahsi" girişiminin de sonunu hazırladı. Enver Paşa 2 Kasım 1918 günü İstanbul'dan kaçmak zorunda kalınca, onun kurdurmuş olduğu Kadın İşçi Taburu da bir ay içinde, 1 Ocak 1919 günü, lağvedilerek tarihe karıştı...


Osmanlı’da Kadın Askerler (1)


Fahri Çelebi


http://www.medyapazari.com

Bize her konuda çekinmeden yazabilirsiniz