Silikon Vadisine ve Teknoloji Dünyasına İçeriden Bir Bakış
kolai.com
Ana Sayfa
Yazı Ekle
Forumlar
Bilgi Bankası Kategorileri
Son Eklenen Bilgiler
Divan Edebiyatı
Osmanlıca Sözlük
Osmanlı Padişahları
Anadolu Beylikleri

Arama:
Bunlar da var
Muhsinzâde Abdullah Paşa
Osmanlı'yı da yıkan komünist kale
Genç Osman
Köprülü Mehmet Paşa Zamanındaki Bütçe
Sivas Gök Medrese Mescidi
Kabakçı Mustafa İsyanı ve III. Selim'in Tahttan İndirilmesi
Cemiyet Durumu ve Cemiyet Alanında Değişmeler
OSMANLIDA TUĞRA
Devlet Mehmet Âkif'e neden sahip çıkmadı?
Bursa Emir Sultan Camii

Aradığınız soruların cevabını bulamadınız mı? Forumlarımızda sorun.

Vessaf Abdullah Efendi

967 H. - 1559 M. tarihinde vefat etmiş olan mütefekkir alimlerden ve Bayramiye tarikatı şeyhlerinden Akhisarlı Şeyh İlyas bin Şeyh Mecdüddin İsa'nın torunlarından olup on birinci hicret , asrının ikinci yarısında Akhisar'da doğmuştur. Zamanının meşhur âlimlerinden Molla Fenarî'ye haşiye yazmış olan Boyabadlı Kara Halil Efendi'ye intisab ile tahsilini ikmal ederek mülâzım ve 1111 H. - 1699 M.'da imtihanda muvaffak olarak müderris oldu.

Bundan sonra müderrislik ve kadılık etti; Mısır kadılığından İstanbul'a döndükten sonra fetva emini tayin edildi. Nâdir Şah'ın, mezhep ihtilâfını görüşmek üzere Osmanlı âlimlerinden bir kadının gönderilmesini istemesi üzerine, İmrahor Mustafa Paşa maiyyetiyle gitmek üzere Vessaf Efendi ile sabık fetva emini Halil Efendi tayin edilerek Vessaf Efendi'ye Anadolu payesi ve Halil Efendi'ye de Edirne payesi verilip 1149 H. - 1736 M.'da gönderildiler.

Abdullah Vessaf Efendi, İran âlimleriyle yaptığı tartışmalarda fazl ve kemalini teslim ettirdi. 1152 H. - 1739 M.'da İran'dan iki sene sonra dönüşünde, yani 28 Rebiulevvel 1154 - 19 Haziran 1741'de Anadolu kazaskeri oldu ve 1159 Zilhicce - 1746 Aralık'ta Rumeli kazaskeri payesi verildi (4 Receb 1162 - 20 Haziran 1749)'da naklen Rumeli kazaskeri olarak müddetini doldurup çekildi ve (2 Şaban 1165 - 15 Haziran 1752)'de ikinci defa Rumeli kazaskeri olduktan sonra (28 Rebiulevvel 1168 - 12 Ocak 1755)'te de Seyyid Murtaza Efendi'nin yerine şeyhülislâm tayin edildi.

Vessaf Efendi'nin meşihati beş ay devam etti, yaşının ilerlemiş olması ve işleri iyi görememesi sebebiyle aynı sene 27 Şaban (8 Haziran)'da azledilip Bursa'ya ikamete memur edildi ve yerine de Damadzâde Feyzullah Efendi şeyhülislâm oldu. Bir müddet sonra İstanbul'da oturmasına müsaade olundu ve Emirgân'da mülkü olan Mirgünoğlu yalısına geldi. Beş altı sene daha yaşadı ve 1174 Zilkadesi başlarında (1761 Haziran) vefat ederek Eyüp'te Siyavuş Paşa türbesi mezarlığında hocası ve kayın pederi Kara Halil Efendi'nin yanma defnedildi. Vefatında yaşı takriben doksanı bulmuştu.

Abdullah Vessaf Efendi müdekkik ve uyanık fikirli bir âlim olup talik yazıda da mahareti vardı ve bu yazıyı Siyahi Ahmed Efendi'den meşk etmişti. Daimî surette araştırmayla meşgul olur, eser telif eder ve araştırdığı eserlere dair mütalaasını kayıt ederdi. Üç lisanda şairdi. Aşağıda isimlerini kaydettiğimiz eserler Vessaf Efendi'nindir:
1 - Hayal-i Behçet Âbâd: Bin beşyüz beyitli nasihat yollu bir manzume olup selis bir ifade ile nazmedilmiştir. Bir nüshası Esad Efendi kitapları arasında 2529 ve Üniversite K. 3048 numaralardadır.
2 - Zemzeme: İlmi kelâmdan mensur bir eserdir.
3 - Unvanü'ş-şeref kasidesine nazire; bu nazire, Vessaf Efendi'nin ilmî kudreti ve Arap edebiyatındaki vukuf ve ihatasının delilidir. Unvan üş şeref risalesi felsefe, mantık, kelâm, nahiv, Türkçe ve Farsça hikâyeleri toplamak suretiyle altı ilimden bahsetmekte olup basılmıştır.
4 - İrşad-ı Ezkiya: Nahivden meşhur kâfiye'nin nazmen tercümesi olup 1379 beyittir.
5 - Kendisinin manzumelerini havi küçük divan.
6 - Fetavâ-yı Vessaf isimli fetvaları olup vefatından bir sene sonra toplanmıştır.

Şeyh Galib'in Hüsn ü Aşk manzumesinin Vessaf Efendi'nin Hayal-i Behçet Âbad'ından taklit yollu kaleme alındığını söyleyelenler vardır; fakat Hüsn ü Aşk ondan yüksektir.

Abdullah Vessaf Efendi, manzumelerinde Abdi ve Vessaf mahlaslarını kullanmıştır.

Bize her konuda çekinmeden yazabilirsiniz