Silikon Vadisine ve Teknoloji Dünyasına İçeriden Bir Bakış
kolai.com
Ana Sayfa
Yazı Ekle
Forumlar
Bilgi Bankası Kategorileri
Son Eklenen Bilgiler
Divan Edebiyatı
Osmanlıca Sözlük
Osmanlı Padişahları
Anadolu Beylikleri

Arama:
Bunlar da var
İstanbul'un Fethi'nden Sonra Şehrin İmarına Bir Bakış ve Topkapı Sarayı'nın İnşası
Tayyar Mehmet Paşa
İbrahim Paşa
Osmanlı Devleti'nde Maliye
Rübâi
Nigâr Hanım
Atatürk ve İnönü
Kanuni Sultan Süleyman'ın Şahsiyeti
XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonlarına Kadarki Şeyhülislâmlar
Yavuz Sultan Selim küpe taktı mı?

Aradığınız soruların cevabını bulamadınız mı? Forumlarımızda sorun.

XVIII. Yüzyılda Resim ve Musavvir Denilen Ressamlar

XVIII. asırda resim sanatı şöyle böyle devam edip gelmiş ise de, insan resmi yapmış olan ressamlarımız şimdilik yok denecek kadar azdır; buna mukabil şark usulü minyatürler, diğer çiçek ve bahçe ve manzara resimleri boldur; hattâ bu resimler sultanların düğünlerinde hediye olarak takdim edilen şeker bahçelerine kadar yayılmıştı.

Osmanlılarda ressamlar, biri Hassa musavveri denilen ressamlar ve diğeri serbest musavvirler olmak üzere iki kısımdı. Hassa ressamları kadrosunda noksan olursa buraya imtihanla serbest ressamlardan alınırdı.

III. Ahmet devri, Osmanlı siyasetini ve askerî ıslahatını Garba meylettirdiği sırada mimarisini, nakış ve resimlerini de o taraftan almaya başlamıştır. Bu pâdişâh zamanında İstanbul'a gelerek otuz seneden ziyade kalmış olan Vanmur, o devirdeki ricalin ve İstanbul'daki muhtelif mahallerin ve saray mensuplarının resimlerini yapmış ve hiç şüphesiz ki muhitindeki müstaid heveskârlar üzerinde tesirini göstermiştir. Hattat, şair ve aynı zamanda ressam olduğunu bildiğimiz Fenni Mehmed Dede (vefatı 1127 H. - 1715 M.)nin bu asrın ilk yarısında hayatta olduğunu biliyor isek de, kendisinin resmin hangi kısmında mehareti olduğuna dair şimdilik bir kayda tesadüf etmedik.

Bu asrın başından ortalarına kadar hayatta bulunan hassa ressamı Levnî mahlaslı ressam, insan resmi yapmakta mahirdi. Bu zatı ilk defa bize Elvah-ı nakşiye koleksiyonu isimli küçük eseriyle rahmetli Halil Edhem bey tanıtmıştır. Bu eserde Levnî'nin elindeki bir gülü koklayan Bursalı Yusuf bey isminde bir Türk genci görülmektedir. Bundan sonra bize Levnî ve eserleri hakkında kıymetli malûmatı vermiş olan Prof. Dr. Süheyl Ünver'dir. Levnî, şehzadelerin sünnet düğünleri münasebetiyle III. Ahmet ve sadrâzam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa'nın II. Mustafa'nın resimlerini, kadınlardan mürekkep bir fasıl heyetini, bir Türk kızının iç kıyafetiyle bir Türk hanımının kıyafetini havi ve daha sair bu kabil resimler yapmıştır. Levnî'nin mutlak surette talebeleri varsa da, bunların henüz eserleri elde edilememiştir. Topkapı sarayında teşhir edilmiş olan resimlerin çoğunun Türk ressamlarına ait olduğu muhakkak ise de, isimleri malûm değildir.

III. Selim zamanında yaşamış olan Kapıdağlı Kostantin adındaki bir Osmanlı ressamı, Gazi Osman Bey'den itibaren IV. Mustafa da dahil olmak üzere, Osmanlı pâdişâhlarının resimlerini yapmış ve bunlar takdire mazhar olmuştur ki, cumhuriyet devrine kadar okul kitaplarında görülen pâdişâh resimleri Kostantin'in eserinden alınmıştır.

XVIII. asırda Osmanlı mimarisi, Barok tarzındaki Batı mimarisinden ilham aldığı sırada Osmanlı ressamları da bu mimarî eserleri çiçek ve meyve resimleriyle tezyin etmişler ve hattâ evlerin odalarına, dolap ve büyük pencere kapaklarına kadar manzara resimleri yapmışlardır ki, bunların en güzelleri Topkapı sarayının harem kısmında görülmektedir. Yine bu tarz üzere Anadolu'daki bazı Türk evlerinde bunların bakiyeleri de kalmıştır. On sekizinci asrın ilk yarısında İstanbul'da Bayezid Camii avlusunda mendil ve havlular üzerine resim yapan kırk ressam vardı. Bu ressamlardan birisi kadınlara mahsus yağlık (mendil) ve makreme (peşkir)lerin üzerine kadın resmi yaparak teşhir edip bu suretle bir kadını da iğfal ettiğinden dolayı İstanbul kadısı İlmi Ahmed Efendi'nin îlâmı üzerine kırk sanatkâr işten men edilerek dükkânları kapatılmıştır. Bursa Yenişehir'de merhum Şemakizâde Hasan Efendi'nin odalarındaki resimler XVIII. asır sonlarına aittir.

Bize her konuda çekinmeden yazabilirsiniz