Silikon Vadisine ve Teknoloji Dünyasına İçeriden Bir Bakış
kolai.com
Ana Sayfa
Yazı Ekle
Forumlar
Bilgi Bankası Kategorileri
Son Eklenen Bilgiler
Divan Edebiyatı
Osmanlıca Sözlük
Osmanlı Padişahları
Anadolu Beylikleri

Arama:
Bunlar da var
İlim Hareketlerinde İki Etkin Ekol
fatih ve reformları
Sunîzâde Mehmed Emin Efendi
Fener Rum Erkek Lisesi, Fener-Balat-Cibali ve Sigara Fabrikasından Üniversiteye
Kaside
Osmanlı padişahları neden hacca gitmediler?
Âşık Kerem
Kütüphaneler
Ocağın büyük ağaları
Asıl Kaşıkçı Elması Hindistan'da mı?

Aradığınız soruların cevabını bulamadınız mı? Forumlarımızda sorun.

Yazma Eser İncelemede Yapılması Gerekenler

YAZMANIN İNCELENMESİ

Yazma eser incelenirken asıl çalışmaya başlamadan önce bazı hazırlık çalışmaları yapılmalıdır. Hazırlık çalışmalarının ilki ele alınan yazmanın dikkatle incelenmesidir. Buna yazmayı taşıdığı özel yanlarıyla tanıma da diyebiliriz.

Çoğu kez yazıcılar anlamsız bile olsa kelimeleri olduğu gibi aktarırlar. Bazen tanımlayamadığı bir kelimeyi şekilce benzeri ile değiştirmek, noktasız ve harekesiz bırakmak, hiç yazmamak gibi yollara başvururlar. Yazıcı bazen kendisinde yersiz ve eski bulduğu kelimeleri değiştirme yetkisi görür.

Sayın Erünsal ve Ocak’ın incelediği nüshada yazıcı kimi yerde gereksiz, kimi yerde de yanlış olarak kendi anlayışına göre gelişigüzel olarak ‘örtülü vav’ı kullanmıştır. Bu durum önceden belirlenseydi, metin karşısında çok daha dikkatli olmaları gerektiğini fark edeceklerdi.


Kelimelerin Fişlenmesi

Hazırlık çalışmalarının sonuncusu metnin kelimelerinin fişlenmesidir. Yazmanın yaprakların numaralandırılır sonra her kelime metinde olduğu gibi fişe yazılır ( anlamını belirtmeye yetecek büyüklükteki söz birimi yazılmalıdır). Eğer bu yapılmazsa bir yarde doğru okunan bir kelime başka yerde yanlış okunabilir.

OKUMA SIRASINDA YAPILMASI GEREKLİ ÇALIŞMALAR

Asıl okuma anlamayla sonuçlanan zihni bir süreçtir.


Kelimelerin Doğru Okunması

Kelimenin iki yönü vardır. Belirten yeni ‘lafz’ ve belirtilen yani ‘mana’ yanı. Yazıcıların yanıldığı, okuyamadığı veya tanıyamadığı için eksik bıraktığı, başka bir kelimeye benzetmek için harf katarak veya eksilterek değiştirdiği her kelime okuyan tarafından anlamlı bir ses birliği halinde olmalıdır. Okuyan geniş bir kelime dağarcığına sahip olmalı ve sözlük araştırması yapmalıdır.

Onarılıp dilde var olan kelimeler gibi okunanlar. Yanlış yazılmış, harekelenmiş veya yanlış harekelenmiş olup da tanımlayamadıkları kelimeleri metni önceden fişlemediklerinden ve araştırmadıklarından anlamsız harf yığınları biçiminde aktarmışlardır.

Bazen de doğru ve tam yazılmış kelimeleri anlamsız ses yığınları gibi okuyup yazmışlar.


Metinde var olanın okunması : Çalışılan metinde doğru yazılmış kelimelerin öylece okunması demektir. Eski alfabenin kimi işretlerin birbirine benzemesi, kullanılan yazı türünün özelliği, bazen de yazıcının kendi alışkanlıkları yüzünden yazıda ortaya çıkan görüntüdeki benzerlikten ötürü doğru yazılmış bir kelime başka bir kelime gibi okunabilmektedir.

Kelimelerin Doğru Seçilmesi veya Metin Onarımı

Metni anlama hedefine görüren asıl ve en önemli adım, doğru okunmuş kelimelerin doğru seçilmesidir.

Örnek: al ( almak’tan emir), al (kırmızı), al ( hile) , al ( asker; aile; ocak)

Yapılması gereken tam ve doğru yazılmış kelimeleri değiştirmek, yazma nüshanın yazarın elinden çıkmış nüshaya göre yanlışlarını düzeltmektir. Buna ‘ metin onarımı’ denilir.

Bazen onarma maksadıyla eklenen kelime veya harflerle vezin bozulmaktadır.

Her kelimenin öncelikle mantık bakımından birtakım kavramlarla ayrılmaz bağı vardır. Bunlara anlamca birleşenleri denir. Mesela, kız ‘insan’, ‘dişi’ ve ‘genç’ kavramları ile ayrılmaz bir bütündür.

Ayrıca her kelime zihinde başka kelimeler çağrıştırır. Bir kelimeyi zihinde belirleyen bir çok tasavvurla birlikte çerçeveleyen bu alana çağrışım alanı denir.

Bunun yanı sıra her kelime başka kelimelerle bir arada kullanılırken bir anlam kazanır. Kelimenin anlamını yansıtan bu duruma metin bağlamı veya bağlam denir.

Seçme bir bakımdan zihince bir ayırma, öte yandan bir birleştirme ve bağdaştırmadır.



Yanlış Okunan Kelimeler

Bunların yazılışında eksik ve hata bulunmamaktadır. Ama eski alfabede kimi harfler birden çok ses değeri taşıdığından aynı kelimenin başka okunuş şekilleri olabilir. Kelimeleri doğru okumak için geniş kelime bilgisi ve metin bağlamında değerlendirmek gereklidir.


Tarihî Metin Çalışmalarında Usul- Menâkıbu’l- Kudsiyye Üzerinde Bir Deneme

Prof. Dr. Mertol Tulum 'dan özetlenmiştir.

Bize her konuda çekinmeden yazabilirsiniz